مشخصات کلیدهای مینیاتوری و انتخاب صحیح کلید مینیاتوری

- 2 Comments. در کلید اتومات و فیوز

تعریف کلید مینیاتوری

قبل از پرداختن به مشخصات کلیدهای مینیاتوری لازم هست بدانیم کار این کلید چه هست. کلیدهای مینیاتوری وظیفه حفاظت از دستگاهای برقی خانگی و صنعتی را در مقابل خطرات ناشی از اتصال کوتاه و عبور جریان اضافه بار بر عهده دارند. به عبارتی دیگر این کلیدها نسبت به تحمل جریان نامی و اضافه بار حساس می‌باشند و سریعاً عکس العمل نشان داده و به سرعت مدار را قطع می کنند. در طراحی مکانیزم کلیدهای مینیاتوری از عملکرد حرارتی برای حفاظت در مقابل عبور اضافه جریان و از عملکرد مغناطیسی به منظور حفاظت در مقابل اتصال کوتاه استفاده شده است.

مشخصات کلیدهای مینیاتوری

هر کلید مینیاتوری دارای 5 مشخصه است که در زیر به اختصار به آنها خواهیم پرداخت ولی در ابتدا به این نکته توجه داشته باشید که وسیله‌ای با عنوان (فیوز مینیاتوری) وجود ندارد و در حقیقت این قطعه، کلید مینیاتوری است که در تعریف عامه به فیوز مینیاتوری معروف شده است و باید آن را کلید مینیاتوری بدانیم نه فیوز. فیوز به وسیله حفاظتی گفته می شود که یک بار مصرف بوده و قابلیت استفاده از آن پس از قطع شدن را ندارد، در صورتی که کلید مینیاتوری قابلیت بارها استفاده را پس از قطع شدن دارد.

1- جریان نامی

به حداکثر جریان مجازی گفته می‌شود که یک کلید مینیاتوری توانایی تحمل آن را دارد و اگر جریانی بیش از جریان نامی کلید مینیاتوری که در جدول مشخصات یا بر روی کلید مینیاتوری نوشته شده باشد ، از آن عبور کند، کلید مینیاتوری مدار را قطع می‌کند.

2- نوع منحنی قطع یا تیپ کلید مینیاتوری

نسبت زمان قطع به جریان عبوری از یک کلید مینیاتوری را منحنی قطع کلید مینیاتوری گویند، به عبارتی سرعت عکس العمل قطع مدار توسط کلید مینیاتوری در حالت عبور جریان اضافه بار و اتصال کوتاه، تیپ کلید مینیاتوری کفته می‌شود و بنا به این تعریف کلیدهای مینیاتوری یا تندکار و حساس هستند یا کندکار. به طور کلی کلیدهای مینیاتوری از لحاظ تأخیر در قطع و تحمل جریان اضافه بار به 4 تیپ C, B, Z و D تقسیم بندی می‌شوند.

تیپ Z : کلید مینیاتوری تندکار حساس

در این کلید هنگامی که جریان عبوری از جریان نامی بیشتر شود در یک مدت زمان خاص (با توجه به نمودار منحنی قطع) خیلی سریع فرمان قطع صادر می‌شود، حساسیت این نوع کلید در موقع اضافه جریان بار و اتصال کوتاه از تمامی تیپ‌ها بیشتر است و در صورت بروز خطا مدار را سریع قطع می‌کند، بنابر این کاربرد این نوع کلید مینیاتوری در مداراهایی با حساسیت بالا از جمله مداراهای الکترونیکی می‌باشد.

تیپ B : کلید مینیاتوری تندکار

مشخصات این کلید همانند کلید تیپ Z می‌باشد با این تفاوت که میزان اضافه جریان بار را برای مدت زمان بیشتری نسبت به کلید تیپ Z تحمل می‌کند و سپس قطع می‌شود. از کلید مینیاتوری تیپ B اغلب برای محافظت مدارهای که در زمان استارت جریان بیشتری نسبت به جریان نامی نمی‌کشند مانند مدارهای روشنایی استفاده می‌شود. از این رو این کلیدها به کلیدهای روشنایی نیز معروف هستند.

تیپ C : کلید مینیاتوری کندکار

مشخصات این کلید همانند کلید تیپ B می‌باشد با این تفاوت که میزان اضافه جریان بار را برای مدت زمان بیشتری نسبت به کلید تیپ B تحمل می‌کند و سپس قطع می‌شود. از کلید مینیاتوری تیپ C اغلب برای محافظت مدارهایی که در زمان استارت جریان بیشتری نسبت به جریان نامی می‌کشند مانند انواع موتورهای الکتریکی استفاده می‌شود. از این رو این کلیدها به کلیدهای موتوری نیز معروف هستند.

تیپ D :

مشخصات این کلید همانند کلید تیپ C می‌باشد با این تفاوت که میزان اضافه جریان بار را برای مدت زمان بیشتری نسبت به کلید تیپ C تحمل می‌کند و سپس قطع می‌شود. از کلید مینیاتوری تیپ D اغلب برای محافظت مدارهایی با بارهای موتوری بزرگ و تراسفورماتورهایی که در زمان استارت جریان هجومی دارند استفاده می‌شود.

 

3- قدرت قطع زیر بار

قدرت قطع کلید مینیاتوری نشان دهنده عملکرد کلید در جریان اتصال کوتاه می‌باشد، به عبارتی حداکثر جریانی که کلید می‌تواند در هنگام اتصال کوتاه بدون آسیب دیدگی به پایه و اجزاء خود تحمل و جریان را قطع کند، قدرت قطع کلید گویند. بنابراین چنانچه کلیدی از قدرت قطع پایین‌تری نسبت به حداکثر جریان اتصال کوتاه مدار مربوطه برخوردار باشد در عمل قادر به قطع جریان اتصال کوتاه نبوده و خود نیز دچار تخریب می‌شود.

یکی از فاکتورهای مهم در انتخاب کلیدهای مینیاتوری، قدرت قطع آنها می باشد. کلیدهای مینیاتوری در تابلوهای توزیع کوچک که معمولاً در انتهای مسیر توزیع قرار دارند به دلیل امپدانس قابل توجه مسیر میانی از جریان اتصال کوتاه پایین‌تری برخور هستند. برعکس در تابلوهای بزرگ توزیع شامل باسبارهای بزرگ، معمولاً جریان اتصال کوتاه قابل توجه است و چنانچه ناچار به استفاده از کلید مینیاتوری روی باس اصلی باشیم باید از کلیدهای با قدرت قطع بالاتر استفاده نمود. به هر حال در انتخاب قدرت قطع کلید باید محاسبات یا برآوردهای مهندسی مناسب در مورد جریان اتصال کوتاه در نقطه نصب صورت پذیرد.

4- ولتاژ کاری

توجه به مطاقب ولتاژ مدار با ولتاژ کاری درج شده در مشخصات یا بر روی کلید مینیاتوری جهت عملکرد صحیح کلید حائز اهمیت است.

5- کلاس حرارتی

برطبق استاندارد IEC60898 در ارتباط با آزمونهای حفاظتی در برابر شوک‌های الکتریکی و گرمای غیر عادی و غیر قابل اشتعال بودن کلیدهای قابل قطع زیر بار، کلاس‌هایی برای آن دسته بنده شده‌ است. این دسته بندی بر اساس میزان مجذور جریان عبوری در ثانیه از کلید مینیاتوری می‌باشد.

بدون محددیت CLASS 1
حداکثر تا 160000 A²S CLASS 2
حداکثر تا A²S 55000 CLASS 3

عموماً کلیدهای مینیاتوری تا 32 آمپر در کلاس 3 و بالاتر در کلاس‌های 1 و 2 تولید می‌گردند.

نحوه تشخیص مشخصات کلیدهای مینیاتوری

مشخصات کلیدهای مینیاتوری

2 دیدگاه

  1. رضا - 9 تیر, 1399

    مرسی

  2. عاقلي - 19 خرداد, 1399

    عالي بود

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.